Ályktun samþykkt á aðalfundi Bárunnar 11.05 2026.
Aðalfundur Bárunnar, stéttarfélags þann 11. maí 2026 lýsir yfir áhyggjum af bágri stöðu starfsfólks í leikskólum. Samkvæmt niðurstöðu Vörðu Rannsóknarstofnun vinnumarkaðarins er staðan mjög slæm. Þegar nær helmingur leikskólastarfsmanna getur ekki staðið undir óvæntum 100 þúsund króna útgjöldum, þriðjungur býr við félagslegan og efnislegan skort og fjórir af hverjum tíu mælast með slæma andlega heilsu, þá er ekki lengur hægt að tala um tímabundinn vanda eða einstaklingsbundin vandamál. Þetta er kerfisbundið láglaunamisrétti gagnvart starfsstétt sem heldur uppi einni mikilvægustu grunnstoð samfélagsins.
Skýrslan sýnir svart á hvítu að fólk sem sinnir umönnun og uppeldi yngstu barna landsins býr við verri kjör, meiri fjárhagsáhyggjur, lakari húsnæðisstöðu og verri andlega heilsu en annað launafólk. Það eitt og sér ætti að teljast neyðarástand í opinberri þjónustu. Þegar starfsfólk hefur ekki efni á félagslífi barna sinna, næringarríkum mat eða nauðsynlegum fatnaði fyrir fjölskylduna sína, þá eru launin einfaldlega of lág til að lifa mannsæmandi lífi.
Þetta útskýrir líka þann mannekluvanda sem sveitarfélög glíma við í leikskólum. Það er ekki skortur á fólki sem vill vinna mikilvægt starf með börnum — það er skortur á fólki sem hefur efni á því. Samfélagið getur ekki ætlast til þess að fólk beri gríðarlega ábyrgð, vinni undir miklu álagi og fórni eigin heilsu fyrir laun sem duga ekki fyrir grunnöryggi.
Ef sveitarfélög bregðast ekki við þessum niðurstöðum með raunverulegri uppbyggingu starfsumhverfis leikskóla, þá er verið að samþykkja að láglaunafólk í einni mikilvægustu þjónustu samfélagsins búi við stöðugan fjárhagslegan og andlegan óstöðugleika. Það er pólitísk ákvörðun — ekki náttúrulögmál.
Halldóra Sigr. Sveinsdóttir formaður Bárunnar, stéttarfélags s. 8965724